یکی از جدیدترین روش‌های درمان ارتودنسی در ایران و جهان، استفاده از لیزر و نور متمرکز برای بهبود فرآیند ارتودنسی است. ارتودنسی با لیزر، جایگزین سایر انواع ارتودنسی نمی‌شود؛ اما اگر به دنبال داشتن یک لبخند زیبا بدون درد، خونریزی و کوتاه بودن طول دوره درمان هستید، ارتودنسی لیزری، می‌تواند بهترین انتخاب باشد. لیزر به عنوان یک تکنولوژی جدید، همراه و همپا با ارتودنسی عمل کرده و می‌تواند فرآیند درمان را تسریع ببخشد. در ادامه مقاله قصد داریم در مورد کاربردهای لیزر در ارتودنسی و نقش مهم آن بیشتر صحبت کنیم.
ارتودنسی با لیزر چیست؟
ارتودنسی با لیزر به معنای استفاده از پرتوهای متمرکز نور (لیزر) به عنوان یک ابزار کمکی در طول درمان ارتودنسی است. برخلاف تصور عموم، لیزر جایگزین براکت‌ها، سیم‌ها یا الاینرهای شفاف نمی‌شود، بلکه به عنوان یک تکنولوژی مکمل عمل می‌کند تا روند درمان را سریع‌تر، دقیق‌تر و با کمترین میزان درد پیش ببرد. برای استفاده از لیزر در ارتودنسی، ابتدا باید توسط متخصص ارتودنسی در قلهک ویزیت شوید و با صلاح دید پزشک، از لیزر برای درمان دندان‌های کج و آسیب دیده کمک بگیرید.
متخصص برای انجام ارتودنسی با لیزر از دو نوع لیزر کم توان (LLLT) و لیزر بافت نرم استفاده می‌کنند. لیزر کم توان برای کاهش درد پس از تنظیم براکت‌ها و تسریع حرکت دندان‌ها در استخوان فک استفاده می‌شود؛ اما لیزر بافت نرم برای فرم دهی به لثه، بریدن بافت‌های اضافه و نمایان کردن دندان‌های نهفته، مورد استفاده قرار می‌گیرد.
آیا لیزر دندان کج را اصلاح می‌کند؟
لیزر یکی از روش‌های نوین برای ارتودنسی و اصلاح دندان‌های کج و آسیب دیده است؛ اما قادر به اصلاح دندان‌های کج و دارای ناهنجاری نیست. لیزر کم توان و بافت نرم، برای کاهش درد و التهاب استفاده می‌شوند؛ اما به هیچ وجه قادر به جابجایی دندان‌ها نیستند. تنها راه برای جابجا کردن دندان‌ها و اصلاح ناهنجاری‌های آن‌ها، ایجاد فشار بیومکانیکی است و لیزر توانایی اعمال این فشار را ندارد. بنابراین، منظور از ارتودنسی لیزری، جایگزین شدن آن با براکت‌های ارتودنسی نیست؛ بلکه لیزر به عنوان یک درمان مکمل در کنار براکت‌های فلزی، سرامیکی و ارتودنسی شفاف مورد استفاده قرار می‌گیرد.
البته داده‌های بالینی و مطالعات انجام شده نشان می‌دهند که لیزر به عنوان یک درمان کمکی، تسریع کننده جابجایی دندان هاست. به طوری که، دندان‌های افرادی که تحت درمان لیزر و ارتودنسی قرار گرفته، زودتر از دندان‌های افرادی که فقط تحت درمان ارتودنسی هستند، جابجا می‌شوند. بنابراین، لیزر می‌تواند با تولید بیشتر سلول‌های استخوان ساز و تسریع روند بهبود لثه، نقش مهمی را در تسریع درمان با ارتودنسی داشته باشد (منبع).
انواع لیزر برای ارتودنسی
طول موج متفاوت لیزر، نقش آن را برای درمان ارتودنسی نیز متفاوت می‌کند. انواع لیزر برای ارتودنسی به سه گروه زیر تقسیم بندی می‌شوند که هر کدام از آن‌ها، نقش مهمی در ساده‌تر کردن فرآیند ارتودنسی و حذف بافت نرم لثه دارند.
لیزر CO2
محیط فعال این لیزر گاز CO2 است و با همین گاز، تاثیر مستقیم در بافت نرم لثه دارد. این لیزر نوری با طول موج حدود ۱۰۶۰۰ نانومتر تولید می‌کند که برای چشم نامرئی است. این طول موج در مقایسه با سایر سیستم‌های لیزر دندانپزشکی، جذب بسیار بالایی در آب و بالاترین جذب در هیدروکسی آپاتیت دارد. از لیزر CO2 برای حذف سریع بافت نرم و هموستاز کامل بدون خونریزی استفاده می‌شود. این نوع لیزر برای از بین بردن بافت سخت مناسب نیست.
لیزر دایود
لیزر دایود، یکی از انواع لیزرهای نیمه رسانا با محیط فعال جامد است. این نوع لیزر با طول موج ۸۰۰ تا ۹۸۰ نانومتر استفاده می‌شود و عمق نفوذ زیادی در بافت نرم دارد. نور ساطع شده از لیزرهای دایود توسط بافت سخت دندان‌ها جذب نمی‌شوند. بنابراین، می‌توان از آن‌ها با خیالی راحت برای کاربردهای جراحی بافت نرم از جمله اصلاح فرم لثه، افزایش طول تاج و برداشتن بافت هیپرتروفیک و فرنکتومی استفاده کرد.
لیزر اربیوم
یکی از کاربردی‌ترین انواع انواع لیزر برای ارتودنسی لیزری، لیزر اربیوم است که در دو طول موج ۲۷۹۰ و ۲۹۴۰ مورد استفاده قرار می‌گیرند. هر دو طول موج جذب هیدروکسی آپاتیت بالا و بالاترین جذب آب را در بین لیزرهای دندانپزشکی نشان می‌دهند. از آنجا که استخوان و دندان هر دو حاوی مقادیر زیادی هیدروکسی آپاتیت و آب هستند، لیزرهای اربیم را می‌توان با موفقیت در برداشتن بافت سخت استفاده کرد. برای چنین کاربردهایی، در حالی که آب موجود در دندان تبخیر می‌شود، بافت‌های نرم اطراف را می‌توان با حداقل اثر حرارتی بر روی پالپ برداشت.
کاربردهای شگفت انگیز لیزر برای ارتودنسی
ارتودنسی با لیزر، فقط به معنای حذف بافت نرم نیست؛ بلکه نور لیزر می‌تواند نقش بسیار مهمی در کاهش التهاب و نمایان کردن دندان‌های نهفته داشته باشد. در ادامه به مهم‌ترین کاربردهای ارتودنسی لیزری اشاره می‌کنیم:
۱. نمایان کردن دندان‌های نهفته
گاهی اوقات دندان‌ها مخصوصا دندان‌های نیش زیر لثه گیر کرده و نمی‌توانند به درستی رشد کنند. در روش سنتی، دندانپزشک با تیغ جراحی لثه را می‌شکافد؛ اما با استفاده از لیزر، بافت روی دندان نهفته با دقت بالا و بدون خونریزی برداشته می‌شود تا امکان نصب براکت‌ها روی آن‌ها وجود داشته باشد.
۲. کانتورینگ و اصلاح فرم لثه
بسیاری از بیمارانی که قصد انجام ارتودنسی را دارند، از مشکل لبخند لثه‌ای رنج می‌برند. این نوع لبخند با لیزر بافت نرم به راحتی قابل اصلاح بوده و امکان برداشتن بافت اضافی لثه را فراهم می‌کند. برای ایجاد تناسب بین دندان و لثه، کانتورینگ و اصلاح فرم لثه به شدت توصیه می‌شود.
۳. فرنکتومی
فرنوم یک بافت عضلانی کوچک است که لب‌ها یا زبان را به لثه متصل می‌کند. اگر این بافت خیلی ضخیم باشد، می‌تواند باعث ایجاد فاصله بین دندان‌های جلویی که با نام دیاستما شناخته می‌شود، شود. لیزر به راحتی و در چند ثانیه این بافت را بدون نیاز به بخیه آزاد می‌کند. این فرآیند ارتودنسی لیزری، نقش بسیار مهمی در زیبایی دندان‌ها و قرار گرفتن آن‌ها در جای مناسب دارد.
۴. کاهش درد ارتودنسی
پس از نصب براکت‌ها یا تنظیم مجدد آن‌ها، بیمار معمولا چند روز درد احساس می‌کند. استفاده از لیزر درمانی کم‌توان می‌تواند التهاب را کاهش داده و جریان خون را بهبود بخشد. در نتیجه بیمار در حین درمان ارتودنسی، احساس درد بسیار کمتری در مقایسه با زمانی دارد که بدون لیزر، ارتودنسی را انجام داده است.
۵. تسریع حرکت دندان‌ها
تحقیقات نشان می‌دهد که تابش لیزرهای کم‌توان به استخوان فک می‌تواند فعالیت سلول‌های استخوان‌ساز به نام استئوبلاست را افزیش دهد. این امر باعث می‌شود تا فرآیند تخریب استخوان و پس از آن، استخوان سازی تسریع شده و طول دوره درمان بسیار کاهش پیدا کند.
به نقل از سایت PMC، لیزر در حوزه ارتودنسی کاربردهای بسیار زیادی دارد. بازسازی استخوان و اچ کردن سطح مینا برای باندینگ و جدا کردن براکت‌های سرامیکی، از جمله مهم‌ترین کاربردهای لیزر در ارتودنسی هستند. به علاوه، لیزر بافت نرم نیز برای اصلاح فرم لثه و افزایش طول تاج دندان‌ها مورد استفاده قرار می‌گیرد.
مزایای ارتودنسی با لیزر نسبت به روش‌های سنتی
با پیشرفت تکنولوژی، می‌بایست حتما از روش‌های نوین برای ارتودنسی و زیبایی بیشتر لبخند استفاده کرد. شاید در گذشته بدون وجود لیزر، محدودیت زیادی برای ارتودنسی وجود نداشت، اما امروزه ارتودنسی لیزری، به عنوان یک روش مکمل که تاثیر مثبتی روی بهبود روند درمان دارد، می‌تواند به یک انتخاب عالی تبدیل شود. مهم‌ترین مزایای ارتودنسی با لیزر برای افراد شامل موارد زیر هستند:
✅بدون درد و خونریزی: لیزر به طور همزمان بافت را برش داده و رگ‌های خونی را مسدود می‌کند. بنابراین، پس از انجام ارتودنسی با لیزر، احتمال خونریزی به صفر می‌رسد و دیگر نیازی به بخیه نیز نیست.
✅کاهش نیاز به بی‌حسی: در بسیاری از جراحی‌های بافت نرم با لیزر، نیاز به تزریق آمپول بی‌حسی به شدت کاهش یافته یا حتی حذف می‌شود. این موضوع برای افراد مبتلا به فوبیای دندانپزشکی یک مزیت بسیار بزرگ بوده و ترس ناشی از تزریق بی حسی را به حداقل می‌رساند.
✅دوره نقاهت بسیار کوتاه: به دلیل عدم آسیب به بافت‌های اطراف و استریل شدن محیط توسط لیزر، زخم‌ها در کمترین زمان ممکن بهبود می‌یابند. این موضوع می‌تواند روند ارتودنسی را تسریع کرده و درد و ناراحتی بیمار را کاهش دهد.
✅کاهش خطر عفونت: پرتو لیزر باکتری‌های موجود در محل را از بین می‌برد و محیطی کاملا استریل برای درمان ارتودنسی فراهم می‌کند. با این کار ریسک پوسیدگی و تغییر رنگ دندان‌ها بعد از انجام ارتودنسی به حداقل می‌رسد.
✅دقت میکروسکوپی: لیزر به متخصص ارتودنسی اجازه می‌دهد با دقت میلی‌متری کار کند و از آسیب به دندان‌ها یا لثه سالم جلوگیری نماید. ضمن اینکه طول موج مشخص لیزر باعث می‌شود تا فقط بافت نرم یا سخت تحت تاثیر قرار بگیرند.
نقش لیزر در ارتودنسی سرامیکی
یکی از رایج‌ترین کاربردهای ارتودنسی لیزری، در ارتودنسی سرامیکی است. مشکل اصلی که در این نوع ارتودنسی وجود دارد، شکسته شدن براکت‌ها هنگام برداشتن آن‌ها از روی دندان است. استفاده از لیزر برای جداسازی براکت‌ها، راهکاری کارآمد برای کاهش احتمال شکستگی مینای دندان و آسیب به براکت‌ها است. مکانیسم اصلی این روش، تابش لیزر به سطح براکت و انتقال حرارت به لایه رزین است که موجب نرم شدن آن می‌شود؛ در نتیجه می‌توان براکت را با اعمال نیروی مکانیکی بسیار کمتری از روی دندان جدا کرد.
نتایج مطالعات نشان می‌دهد که انواع لیزرها از جمله Nd: YAG، CO2 و دایود، بسته به نوع براکت تاثیرات متفاوتی بر کاهش استحکام پیوند دارند؛ اما در مجموع، این روش علاوه بر اینکه فرآیند جداسازی براکت‌های سرامیکی از روی دندان را تسهیل می‌کند، باعث افزایش دمای پالپ دندان نمی‌شود. پس خطری برای بافت‌های زنده نداشته و این موضوع، ایمنی تکنیک لیزر ارتودنسی سرامیکی را افزایش می‌دهد.
آیا ارتودنسی لیزری عوارض دارد؟
به طور کلی، اگر ارتودنسی لیزری توسط یک متخصص ارتودنسی مجرب و آموزش دیده انجام شود، هیچ گونه عارضه جدی را به همراه ندارد. با این حال در موارد محدودی، احتمال بروز حساسیت، آسیب به بافت و یا هزینه بالا وجود دارد. از جمله مهم‌ترین عوارض احتمالی برای ارتودنسی با لیزر شامل موارد زیر هستند:
- حساسیت موقت: ممکن است تا چند روز پس از اصلاح لثه با لیزر، کمی حساسیت به سرما یا گرما احساس شود.
- آسیب به بافت در صورت استفاده نادرست: اگر دستگاه لیزر به درستی تنظیم نشود، احتمال سوختگی بافت نرم وجود دارد.
هزینه ارتودنسی با لیزر؛ آیا ارزش پرداخت دارد؟
تعیین قیمت دقیق برای ارتودنسی با لیزر، امکان پذیر نیست. هزینه نهایی ارتودنسی لیزری بسته به نوع ناهنجاری دندانی، میزان استفاده از لیزر و نوع لیزر استفاده شده متفاوت است. در مجموع، ارتودنسی با این تکنیک، حدود ۲۰ الی ۳۰ درصد هزینه نهایی را افزایش می‌دهد؛ اما بیماران باید توجه کنند که لیزر یک روش نوین و کارآمد است و بدون شک ارزش پرداخت هزینه برای آن را دارد.
بنابراین، صرفا به علت بالاتر بودن هزینه ارتودنسی با لیزر، آن را از میان برنامه درمانی خود حذف نکنید. این روش در دراز مدت با کاهش درد و التهاب و تسریع روند ارتودنسی، می‌تواند هزینه درمان را نیز کاهش دهد. ضمن اینکه ارزشش را دارد که برای بهبود روند طبیعی ارتودنسی، لیزر را انتخاب کنید و شاهد زیبایی بیشتر لبخند خودتان باشید.
مراقبت‌های بعد از جراحی‌های لیزری در ارتودنسی
اگر در طول درمان ارتودنسی از خدمات ارتودنسی با لیزر، جراحی لثه لیزری و کاهش درد و التهاب با این تکنیک استفاده کردید؛ برای تسریع روند بهبودی مهم است که به نکات مراقبتی توجه داشته باشید. خوشبختانه لیزر به علت عدم ایجاد زخم باز، نیازی به مراقبت ویژه ندارد و تنها با رعایت چند نکته زیر، می‌توانید شاهد نتیجه موفقیت آمیز آن باشید:
- تغذیه مناسب: در ۲۴ تا ۴۸ ساعت اول از غذاهای نرم و خنک (مثل سوپ سرد، بستنی و ماست) استفاده کنید.
- پرهیز از غذاهای تند و اسیدی: این غذاها می‌توانند بافت تازه لثه را تحریک کنند، سعی کنید که در چند روز اول انجام ارتودنسی لیزری، غذاهای تند و اسیدی نخورید.
- بهداشت دهان: مسواک زدن را با احتیاط انجام دهید. از دهانشویه‌های تجویز شده توسط پزشک مثل کلرهگزیدین استفاده کنید اما از تف کردن آب دهان به بیرون خودداری کنید.
- پرهیز از دخانیات: کشیدن سیگار روند ترمیم بافت‌ها را به شدت کند می‌کند و خطر عفونت را افزایش می‌دهد. حداقل تا چند روز بعد از انجام ارتودنسی لیزری، از کشیدن سیگار و مصرف الکل خودداری کنید.
بهترین دکتر برای ارتودنسی با لیزر
داشتن لبخند زیبا، جابجایی دندان‌ها به صورت صحیح و دستیابی به دندان‌های مرتب، دیگر آرزو نیستند. با ارتودنسی لیزری، لبخند شما به بهترین شکل طراحی شده و در عین حال، درمان سریع‌تر انجام خواهد شد. دکتر رویا حامدی، بهترین دکتر ارتودنسی با لیزر در تهران با چندین سال سابقه کار درخشان با نمونه کارهای متعدد و تجهیزات حرفه‌ای هستند تا لبخند شما را به بهترین شکل حفظ کنند.
در کلینیک ارتودنسی دکتر حامدی، نه تنها ارتودنسی با تکنیک لیزر انجام می‌شود؛ بلکه قالب گیری سنتی برای کاهش حالت تهوع نیز حذف شده و شما با قالب گیری دیجیتال، می‌توانید شاهد لبخندی زیبا و سلامت دهان و دندان‌های خودتان هستید! همین حالا با شماره ۰۹۰۲۲۲۵۳۵۵ تماس بگیرید و نوبت مراجعه معاینه و مراجعه حضوری خودتان را رزرو کنید.
نتیجه‌گیری
ارتودنسی با لیزر یک جهش بزرگ در علم دندانپزشکی است که تجربه درمانی راحت‌تر، سریع‌تر و زیباتری را برای بیماران رقم می‌زند. با لیزر امکان فرم دهی به لثه‌ها، کاهش التهاب و درد ناشی از ارتودنسی به حداقل می‌رسد. لیزر به عنوان یک ابزار قدرتمند در کنار متخصصان حضور دارد و دغدغه برگشت ارتودنسی و ناهنجاری‌های دندانی را به حداقل می‌رساند. اگر قصد شروع درمان ارتودنسی لیزری را دارید، می‌توانید با کلینیک دکتر رویا حامدی تماس بگیرید و با بهترین تجهیزات لیزری، یک ارتودنسی بی نقص انجام دهید.
سوالات متداول
- آیا ارتودنسی با لیزر به معنای عدم استفاده از سیم و براکت است؟
خیر. لیزر جایگزین براکت یا سیم نمی‌شود، بلکه یک تکنولوژی کمکی است که برای آماده‌سازی لثه، رفع موانع حرکت دندان‌ها و کاهش درد استفاده می‌شود.
- آیا جراحی لثه با لیزر در طول ارتودنسی دردناک است؟
خیر. یکی از بزرگترین مزایای لیزر این است که پایانه‌های عصبی را مسدود می‌کند؛ بنابراین این روش معمولا بدون درد است و با حداقل بی‌حسی موضعی انجام می‌شود.
- چقدر طول می‌کشد تا لثه بعد از کار با لیزر ترمیم شود؟
به دلیل عدم وجود برش با تیغ و بخیه، بافت لثه معمولا در عرض چند روز تا نهایتا یک هفته به طور کامل بهبود می‌یابد. در طول دوره بهبودی باید به مراقبت‌های ویژه برای جلوگیری از آسیب به بافت نرم توجه داشته باشید.
- آیا ارتودنسی با لیزر می‌تواند باعث کوتاه شدن روند درمان شود؟
بله. تحقیقات نشان داده است که استفاده از لیزرهای کم‌توان (LLLT) با تحریک متابولیسم سلولی در استخوان فک، می‌تواند سرعت حرکت دندان‌ها را افزایش داده و طول دوره درمان را تا حدودی کاهش دهد.
- آیا استفاده از ارتودنسی لیزری برای کودکان بی خطر است؟
به دلیل عدم نیاز به تیغ جراحی، خونریزی و کاهش نیاز به آمپول بی‌حسی، روش ارتودنسی لیزری یکی از بهترین و بی‌خطرترین گزینه‌ها برای کودکان است تا ترس آن‌ها از دندانپزشکی کاهش یابد.
بدون دیدگاه