تصور کنید تازه ارتودنسی کرده‌اید و بعد از غذا، تکه‌های خوراکی بین براکت‌ها و سیم‌ها گیر کرده‌اند؛ از طرفی یک براکت هم داخل گونه‌تان را اذیت می‌کند. در این شرایط، فقط مسواک معمولی کافی نیست. یاد گرفتن روش صحیح مسواک زدن، نخ دندان کشیدن و استفاده از موم ارتودنسی کمک می‌کند هم دندان‌ها سالم بمانند و هم روزهای ارتودنسی راحت‌تر بگذرد.
اهمیت بهداشت دهان در دوران ارتودنسی
در طول درمان ارتودنسی، براکت‌ها، سیم‌ها و سایر اجزای دستگاه نقاطی ایجاد می‌کنند که مواد غذایی و پلاک میکروبی راحت‌تر در اطراف آن‌ها جمع می‌شوند و تمیز کردنشان نسبت به دندان‌های بدون براکت دشوارتر است. اگر این پلاک به‌خوبی برداشته نشود، باکتری‌ها از قندهای موجود در غذا اسید تولید می‌کنند و این اسید می‌تواند به‌تدریج مواد معدنی مینای دندان را کاهش دهد. نتیجه ممکن است ابتدا به شکل لکه‌های سفید یا دکلسیفیکاسیون دیده شود و در صورت ادامه، خطر پوسیدگی افزایش پیدا کند.
تجمع پلاک در نزدیکی خط لثه همچنین می‌تواند باعث قرمزی، تورم و خونریزی لثه شود. به همین دلیل در دوران ارتودنسی، مسواک زدن دقیق اطراف براکت‌ها، تمیز کردن بین دندان‌ها با نخ دندان یا ابزارهای بین‌دندانی و استفاده از خمیردندان حاوی فلوراید اهمیت بیشتری پیدا می‌کند. AAO نیز استفاده روزانه از نخ دندان و خمیردندان فلورایددار را برای کاهش تجمع پلاک و محافظت از مینای دندان توصیه می‌کند.
مشاوره رایگان و رزرو وقت
نحوه صحیح مسواک زدن دندان‌های ارتودنسی
در دوران ارتودنسی، مسواک باید علاوه بر سطح دندان‌ها، اطراف براکت‌ها، زیر سیم و خط لثه را هم کاملاً تمیز کند. بهتر است از مسواک نرم یا مسواک مخصوص ارتودنسی همراه با خمیردندان حاوی فلوراید استفاده شود و هر بار مسواک زدن حدود دو دقیقه طول بکشد.
مراحل صحیح مسواک زدن
- ابتدا دهان را با آب بشویید تا ذرات بزرگ غذا از اطراف براکت‌ها خارج شوند.
- مسواک را با زاویه حدود ۴۵ درجه به سمت خط لثه قرار دهید و مرز بین دندان و لثه را تمیز کنید.
- سپس زاویه مسواک را تغییر دهید و قسمت بالای براکت‌ها را با حرکات کوتاه و ملایم مسواک بزنید.
- مسواک را از سمت دیگر متمایل کنید تا زیر براکت‌ها و اطراف سیم نیز تمیز شوند.
- سطح خود براکت‌ها را مستقیماً و با حرکات آرام مسواک بزنید.
- سطوح داخلی و سطح جونده تمام دندان‌ها را نیز مانند حالت معمول تمیز کنید.
- برای نقاطی که مسواک معمولی به آن‌ها نمی‌رسد، از مسواک بین‌دندانی برای تمیز کردن زیر سیم و اطراف براکت‌ها استفاده کنید.
- در پایان، در آینه بررسی کنید که مواد غذایی در اطراف براکت‌ها باقی نمانده باشد.
بهتر است دندان‌ها حداقل دو بار در روز و ترجیحاً بعد از غذا مسواک زده شوند. اگر بعد از خوردن غذا امکان مسواک زدن ندارید، شستن دهان با آب می‌تواند بخشی از مواد غذایی باقی‌مانده را خارج کند تا در اولین فرصت مسواک بزنید.
نحوه نخ دندان کشیدن هنگام ارتودنسی
در دوران ارتودنسی، نخ دندان اهمیت زیادی دارد چون مسواک به‌تنهایی نمی‌تواند پلاک و باقی‌مانده غذا را از بین دندان‌ها و زیر سیم ارتودنسی خارج کند. اگر این نواحی تمیز نشوند، احتمال التهاب و خونریزی لثه، بوی بد دهان، ایجاد لکه‌های سفید و پوسیدگی بین‌دندانی بیشتر می‌شود. به همین دلیل بهتر است حداقل روزی یک بار از نخ دندان ارتودنسی استفاده شود.
مراحل صحیح نخ دندان کشیدن با ارتودنسی
- از فلاس تریدر، Super Floss یا نخ دندان مخصوص ارتودنسی استفاده کنید.
- نخ را از زیر سیم اصلی ارتودنسی عبور دهید.
- نخ را به‌آرامی وارد فضای بین دو دندان کنید و از ضربه زدن به لثه خودداری کنید.
- نخ را به شکل حرف C دور یک دندان قرار دهید و به‌آرامی تا نزدیکی خط لثه بالا و پایین ببرید.
- همین حرکت را روی سطح دندان کناری نیز تکرار کنید.
- نخ را به‌آرامی خارج کرده و همین مراحل را برای تمام فواصل بین دندان‌ها انجام دهید.
- در پایان، دهان را بشویید و مطمئن شوید مواد غذایی در اطراف براکت‌ها باقی نمانده است.
موم ارتودنسی چیست و چه زمانی استفاده می‌شود؟
موم ارتودنسی یک ماده نرم و شکل‌پذیر است که برای محافظت از بافت‌های داخل دهان در برابر تماس و اصطکاک براکت‌ها و سیم‌های ارتودنسی استفاده می‌شود. هدف آن کمک به حرکت دندان‌ها نیست؛ بلکه با ایجاد یک لایه صاف روی بخش‌های فلزی، مانع تماس مستقیم آن‌ها با لب، گونه یا زبان می‌شود و در نتیجه سوزش، خراش و زخم‌های ناشی از ارتودنسی را کاهش می‌دهد.
این موم به‌خصوص در روزهای اول بعد از نصب براکت‌ها، پس از تنظیم سیم یا زمانی که انتهای سیم بیرون زده و بخشی از دهان را اذیت می‌کند، بسیار کاربردی است. استفاده از موم به بافت آسیب‌دیده فرصت می‌دهد ترمیم شود و تحمل دستگاه ارتودنسی برای بیمار راحت‌تر شود. البته اگر سیم شکسته، براکت جدا شده یا درد و زخم ادامه‌دار باشد، موم فقط یک راه‌حل موقت است و باید مشکل توسط متخصص ارتودنسی بررسی شود.
نحوه صحیح استفاده از موم ارتودنسی
- ابتدا دست‌ها را کاملاً بشویید.
- محل آزاردهنده براکت یا سیم را با دستمال تمیز تا حد امکان خشک کنید.
- مقدار کمی از موم را جدا کنید و بین انگشتان به شکل یک گلوله کوچک و نرم درآورید.
- موم را روی قسمت تیز یا آزاردهنده براکت و سیم قرار دهید.
- با فشار ملایم آن را صاف کنید تا سطح فلزی کاملاً پوشانده شود.
- اگر موم هنگام غذا خوردن جدا شد، کثیف شد یا چسبندگی خود را از دست داد، آن را با موم تازه جایگزین کنید.
- قبل از گذاشتن موم جدید، محل را دوباره تمیز و خشک کنید.
- اگر سیم شکسته، براکت جدا شده یا زخم و درد ادامه‌دار بود، فقط به موم اکتفا نکنید و برای بررسی به متخصص ارتودنسی مراجعه کنید.
اشتباهات رایج هنگام تمیز کردن دندان‌های ارتودنسی
- مسواک زدن خیلی سریع و سطحی
- تمیز نکردن بالا و پایین براکت‌ها
- نخ دندان نکشیدن به‌صورت روزانه
- استفاده از مسواک زبر و فشار زیاد
- بی‌توجهی به خط لثه
- تمیز نکردن زیر سیم ارتودنسی
- استفاده نکردن از مسواک بین‌دندانی
- مسواک نزدن بعد از غذاهای چسبناک و شیرین
- تعویض نکردن به‌موقع مسواک
- نادیده گرفتن خونریزی یا التهاب لثه
جمع‌بندی
داشتن دندان‌های سالم در پایان ارتودنسی فقط به مرتب شدن آن‌ها بستگی ندارد؛ بهداشت صحیح در طول درمان به همان اندازه مهم است. مسواک زدن دقیق اطراف براکت‌ها، نخ دندان روزانه و استفاده درست از موم ارتودنسی می‌تواند خطر پوسیدگی، التهاب لثه و زخم‌های داخل دهان را کاهش دهد و دوره درمان را راحت‌تر و سالم‌تر پیش ببرد.
سوالات متداول
آیا مسواک برقی برای ارتودنسی مناسب است؟
بله، مسواک برقی با سری نرم می‌تواند برای تمیز کردن اطراف براکت‌ها مناسب باشد؛ مهم‌تر از نوع مسواک، روش صحیح و تمیز کردن دقیق اطراف براکت و خط لثه است.
اگر بعد از هر وعده نتوانیم مسواک بزنیم چه کنیم؟
دهان را چند بار با آب بشویید تا باقی‌مانده غذا از اطراف براکت‌ها خارج شود و در اولین فرصت دندان‌ها را مسواک بزنید.
آیا واترفلاسر جای نخ دندان را می‌گیرد؟
واترفلاسر می‌تواند به خارج کردن مواد غذایی و کاهش پلاک کمک کند، اما معمولاً بهتر است مکمل نخ دندان باشد، نه جایگزین کامل آن؛ به‌خصوص برای تمیز کردن تماس بین دندان‌ها.
آیا می‌توان با موم ارتودنسی غذا خورد؟
بهتر است قبل از غذا خوردن موم را بردارید و پس از غذا، تمیز کردن دندان‌ها و خشک کردن محل، در صورت نیاز موم تازه قرار دهید.
موم ارتودنسی چند ساعت روی براکت می‌ماند؟
زمان ثابتی ندارد و تا زمانی که تمیز و در جای خود باقی مانده باشد قابل استفاده است. اگر موم جدا، کثیف یا نرم شد، بهتر است با قطعه تازه جایگزین شود.
بدون دیدگاه