تصور کنید براکت‌ها روی دندان‌ها هستند و بعد از هر وعده غذایی، بخشی از مواد خوراکی درست در جاهایی گیر می‌کند که مسواک به‌راحتی به آن‌ها نمی‌رسد. اینجاست که نخ دندان مخصوص ارتودنسی اهمیت پیدا می‌کند؛ ابزاری که کمک می‌کند فضای بین دندان‌ها و زیر سیم‌ها بهتر تمیز شود و خطر التهاب لثه، بوی بد دهان و پوسیدگی کاهش پیدا کند. در ادامه با انواع نخ دندان مناسب ارتودنسی، روش صحیح استفاده و نکات مهم مراقبتی آشنا می‌شویم.
نخ دندان مخصوص ارتودنسی چیست؟
نخ دندان مخصوص ارتودنسی ابزاری برای تمیز کردن فضای بین دندان‌ها و زیر سیم ارتودنسی است؛ قسمت‌هایی که مسواک معمولی به‌خوبی به آن‌ها دسترسی ندارد. وجود براکت و سیم باعث می‌شود عبور نخ دندان معمولی دشوارتر شود، بنابراین محصولاتی مانند سوپرفلاس، فلاس تریدر و نخ‌های از پیش نخ‌شده مخصوص ارتودنسی طراحی شده‌اند تا نخ راحت‌تر از زیر سیم عبور کند. انجمن ارتودنتیست‌های آمریکا نیز استفاده از فلاس تریدر یا نخ‌های مخصوص را برای تمیزکردن اطراف سیم و فضاهای باریک توصیه می‌کند.
ویژگی اصلی این نخ‌ها، امکان عبور آسان از زیر سیم بدون آسیب به براکت‌ها و تمیز کردن دقیق سطح کناری دندان‌ها و نزدیک خط لثه است. بعضی انواع مانند Super Floss دارای بخش سفت برای عبور از زیر سیم، قسمت اسفنجی برای تمیز کردن اطراف دستگاه و بخش نخی معمولی برای فضای بین دندان‌ها هستند. استفاده منظم از ابزارهای بین‌دندانی به حذف پلاک و مواد غذایی از نقاطی کمک می‌کند که برس مسواک به آن‌ها نمی‌رسد.
پیشنهاد میکنیم مقاله مسواک مخصوص ارتودنسی را نیز مطالعه کنید.
انواع نخ دندان مخصوص ارتودنسی
نخ‌های مخصوص ارتودنسی در مدل‌های مختلفی طراحی شده‌اند تا عبور نخ از زیر سیم و تمیز کردن اطراف براکت‌ها راحت‌تر شود.
- سوپرفلاس (Super Floss)
- نخ دندان همراه با فلاس تریدر (Floss Threader)
- نخ دندان از پیش نخ‌شده مخصوص ارتودنسی
- نخ دندان دسته‌دار مخصوص ارتودنسی
- نخ دندان مومی
سوپرفلاس (Super Floss)
سوپرفلاس معمولاً از سه بخش تشکیل شده است: یک قسمت سفت برای عبور از زیر سیم، بخش اسفنجی برای تمیز کردن اطراف براکت‌ها و قسمت نخی معمولی برای فضای بین دندان‌ها.
نخ دندان همراه با فلاس تریدر
فلاس تریدر یک هدایت‌کننده پلاستیکی باریک است که کمک می‌کند نخ دندان معمولی از زیر سیم ارتودنسی عبور کند و سپس فضای بین دندان‌ها تمیز شود.
نخ دندان از پیش نخ‌شده مخصوص ارتودنسی
این مدل از قبل دارای بخش هدایت‌کننده است و نیاز نیست نخ را جداگانه داخل فلاس تریدر قرار دهید؛ بنابراین استفاده از آن سریع‌تر و ساده‌تر است.
نخ دندان دسته‌دار مخصوص ارتودنسی
این نوع دارای دسته و سری باریک است و برای افرادی که کنترل نخ معمولی برایشان دشوار است، استفاده راحت‌تری دارد.
نخ دندان مومی
سطح این نخ لغزنده‌تر است و راحت‌تر از بین دندان‌ها عبور می‌کند. در ارتودنسی معمولاً می‌توان آن را همراه با فلاس تریدر استفاده کرد تا نخ کمتر گیر کند یا ریش‌ریش شود.
نحوه صحیح نخ دندان کشیدن با ارتودنسی
وجود سیم ارتودنسی باعث می‌شود نخ دندان معمولی نتواند مستقیماً از بالای دندان وارد فضای بین دندان‌ها شود؛ به همین دلیل بهتر است از فلاس تریدر، سوپرفلاس یا نخ دندان مخصوص ارتودنسی استفاده شود. روش صحیح به این صورت است:
- حدود ۳۰ تا ۴۰ سانتی‌متر نخ دندان آماده کنید.
- نخ را با کمک فلاس تریدر یا بخش سفت سوپرفلاس از زیر سیم اصلی ارتودنسی عبور دهید.
- نخ را به‌آرامی وارد فضای بین دو دندان کنید و از ضربه زدن ناگهانی به لثه خودداری کنید.
- نخ را به شکل حرف C دور سطح یک دندان قرار دهید.
- نخ را چند بار به‌آرامی از نزدیک خط لثه به سمت بالا و پایین حرکت دهید.
- همین کار را برای سطح دندان کناری نیز تکرار کنید.
- نخ را از زیر سیم خارج کرده و برای فاصله بعدی دوباره همین مراحل را انجام دهید.
- برای هر ناحیه از بخش تمیز نخ استفاده کنید و در پایان دهان را با آب بشویید.
نکات مهم هنگام استفاده از نخ دندان ارتودنسی
برای اینکه نخ دندان بدون آسیب به براکت‌ها و لثه‌ها استفاده شود، این نکات را رعایت کنید:
- نخ را با فشار و حرکت ناگهانی وارد لثه نکنید.
- نخ را حتماً از زیر سیم اصلی ارتودنسی عبور دهید.
- دو طرف هر دندان را جداگانه تمیز کنید.
- نخ را تا نزدیکی خط لثه ببرید، اما به لثه ضربه نزنید.
- برای هر فاصله دندانی از قسمت تمیز نخ استفاده کنید.
- اگر نخ گیر کرد، آن را با فشار نکشید تا به سیم یا براکت آسیب نرسد.
- نخ دندان را حداقل روزی یک بار استفاده کنید.
- اگر خونریزی لثه پس از چند روز استفاده صحیح ادامه داشت، برای بررسی به دندانپزشک مراجعه کنید.
- در صورت وجود فضای سخت‌دسترس، از سوپرفلاس، فلاس تریدر یا مسواک بین‌دندانی کمک بگیرید.
- اگر سیم یا براکت شل شده است، هنگام نخ دندان کشیدن احتیاط بیشتری داشته باشید.
جمع‌بندی
وجود براکت و سیم باعث می‌شود تمیز کردن بین دندان‌ها کمی سخت‌تر شود، اما با ابزارهایی مثل سوپرفلاس، فلاس تریدر و نخ دندان مخصوص ارتودنسی این کار بسیار ساده‌تر می‌شود. استفاده روزانه و صحیح از نخ دندان کمک می‌کند پلاک و مواد غذایی از نواحی دور از دسترس مسواک خارج شوند و خطر پوسیدگی، التهاب لثه و بوی بد دهان کاهش پیدا کند.
سوالات متداول
آیا نخ دندان معمولی برای ارتودنسی قابل استفاده است؟
بله، اما عبور دادن آن از زیر سیم ارتودنسی دشوارتر است. برای استفاده راحت‌تر معمولاً از فلاس تریدر یا نخ‌های مخصوص ارتودنسی کمک گرفته می‌شود.
سوپرفلاس بهتر است یا فلاس تریدر؟
هر دو کاربردی هستند. سوپرفلاس سریع‌تر و آماده‌تر است، اما فلاس تریدر به شما اجازه می‌دهد از نخ دندان معمولی دلخواهتان استفاده کنید. انتخاب بین آن‌ها بیشتر به راحتی فرد بستگی دارد.
آیا نخ دندان به براکت‌ها آسیب می‌زند؟
اگر با روش صحیح و بدون فشار زیاد استفاده شود، نخ دندان نباید به براکت‌ها آسیب بزند. کشیدن ناگهانی نخ یا گیر انداختن آن به سیم می‌تواند مشکل‌ساز شود.
آیا خونریزی لثه هنگام نخ دندان طبیعی است؟
در روزهای اول ممکن است کمی خونریزی دیده شود، به‌خصوص اگر لثه ملتهب باشد. اگر خونریزی با وجود استفاده منظم و صحیح ادامه پیدا کرد، بهتر است وضعیت لثه بررسی شود.
[…] می‌شود. به همین دلیل بهتر است حداقل روزی یک بار از نخ دندان ارتودنسی استفاده […]