ارتودنسی چیست؟ راهنمای جامع ارتودنسی دندان + مزایا و عوارض

هر ساله میلیون‌ها نفر برای رفع ناهنجاری‌ها و نامرتبی دندان‌های خودشان، تصمیم به انجام ارتودنسی می‌گیرند؛ اما ارتودنسی چیست و چگونه می‌تواند نامرتبی دندان و ناتراز بودن فک را بهبود ببخشد؟

ارتودنسی به مجموعه‌ای از اقدامات پزشکی برای رفع مشکلات ظاهری، ساختاری و نامرتبی دندان هاست که با ترکیب علم پزشکی و مهندسی و اعمال فشار روی دندان برای جابجایی مناسب انجام می‌شود، گفته شده که تاثیر زیادی روی زیبایی لبخند دارد. اینکه بدانید ارتودنسی دندان چیست و چه مزایا و انواعی دارد، اولین قدم برای درمان مناسب است که در ادامه مقاله قصد داریم دقیق‌تر در مورد آن صحبت کنیم.

ارتودنسی چیست؟

ارتودنسی (Orthodontics) یکی از تخصص‌های دندانپزشکی است که به اصلاح ناهنجاری‌های دندان و فک می‌پردازد. اصطلاح ارتودنسی در جهان از ترکیب دو کلمه یونانی شامل “Orthos” به معنای صاف یا صحیح و “Dontics” به معنای دندان تشکیل شده است. در این درمان با استفاده از ابزارهای مختلف مانند براکت‌ها، سیم‌ها و پلاک‌های مخصوص، دندان‌ها به مرور زمان در موقعیت صحیح قرار می‌گیرند و ناهنجاری‌هایی مانند فاصله میان دندان‌ها، دندان‌های کج و یا کراس بایت و جلو و عقب بودن فک، درمان می‌گردند.

انواع ارتودنسی دندان برای بیماران

ارتودنسی دندان‌ها، یک درمان کلیدی برای رسیدن به لبخند زیباست. با پیشرفت تکنولوژی، روش‌های مختلفی برای ارتودنسی روی کار آمده‌اند که هر کدام می‌توانند زیبایی لبخند شما را تضمین کنند؛ اما انتخاب بهترین روش درمان با ارتودنسی باید با کمک پزشکی همچون دکتر رویا حامدی بهترین متخصص ارتودنسی در تهران انجام شود. پس از آن می‌توان بسته به نیاز یکی از انواع ارتودنسی‌های ثابت و ارتودنسی متحرک را انتخاب نمود.

ارتودنسی ثابت دندان

رایج‌ترین انواع ارتودنسی برای رفع ناهنجاری‌های متوسط تا شدید، ارتودنسی ثابت دندان است. در این روش، براکت و سیم‌هایی روی دندان نصب می‌شوند که فشار ثابت و مستقیمی به دندان‌ها وارد می‌کنند. این سیم‌ها پس از هر جلسه معاینه روی دندان سفت‌تر می‌شوند تا با اعمال فشار کافی، آن‌ها را به جای مناسب باز گردانند. خود ارتودنسی ثابت از چندین نوع مختلف تشکیل شده که شامل موارد زیر هستند:

• ارتودنسی ثابت فلزی: در این نوع ارتودنسی از سیم و براکت‌های فلزی و کش‌های رنگی مخصوص برای اعمال فشار روی دندان‌ها استفاده می‌شود.
• ارتودنسی ثابت سرامیکی: در ارتودنسی ثابت سرامیکی از براکت‌های سرامیکی و سیم‌های نامرئی روی دندان استفاده می‌شود تا قابل رویت بودن این تجهیزات روی دندان به حداقل برسد. مکانیسم عملکرد ارتودنسی ثابت سرامیکی تقریبا مشابه با ارتودنسی فلزی است؛ اما ظاهر آن زیباتر و مورد تاییدتر برای افراد حساس است.
• ارتودنسی لینگوال: ارتودنسی لینگوال یا پشت دندانی با همان تجهیزات ارتودنسی فلزی اجرا می‌شود؛ اما تفاوت اصلی آن این است که براکت‌ها و سیم‌های فلزی در پشت دندان قرار می‌گیرند و دیگر قابل رویت نیستند. این نوع ارتودنسی، در گروه ارتودنسی نامرئی قرار گرفته و با تجهیزات و حساسیت‌های خاص خود اجرا می‌شود.

ارتودنسی متحرک دندان

ارتودنسی متحرک دندانی، نسل جدیدی از انواع ارتودنسی دندانی است که می‌تواند زیبایی لبخند شما را حتی در طول درمان حفظ کند. در حال حاضر، تنها نوع ارتودنسی متحرک موجود در بازار، ارتودنسی شفاف بوده که با الاینرهای شفاف و بدون رنگ روی دندان اجرا می‌شود. این الاینرها پس از قالب گیری با اسکنر دیجیتال، به صورت شخصی سازی شده ساخته و روی دندان قرار می‌گیرند تا با اعمال فشار، باعث جابجایی آن‌ها گردند.

هدف از انجام ارتودنسی چیست؟

هدف اصلی ارتودنسی تنها مرتب کردن دندان‌ها نیست، بلکه ایجاد هماهنگی مناسب بین دندان‌ها، فک‌ها و عضلات صورت است. در واقع، علت کج بودن یا ناهنجاری‌های دندانی، فقط به دندان‌ها محدود نمی‌شود؛ بلکه عضلات صورت، لیگامان‌ها و حتی استخوان فک نیز روی آن تاثیرگذار هستند. در ادامه به مهم‌ترین اهداف درمان ارتودنسی اشاره می‌کنیم:

• اصلاح نامرتبی دندان‌ها
• بهبود نحوه قرار گرفتن دندان‌های بالا و پایین
• کاهش فشار نامناسب روی مفصل فک
• بهبود عملکرد جویدن
• پیشگیری از پوسیدگی و بیماری‌های لثه
• افزایش زیبایی لبخند و چهره

طبق گزارش American Association of Orthodontists (AAO)، اصلاح ناهنجاری‌های دندانی می‌تواند تاثیر قابل توجهی بر سلامت دهان و کیفیت زندگی افراد داشته باشد. پس با درمان به موقع ناهنجاری‌های دهان و دندان خودتان نزد دکتر رویا حامدی به عنوان بهترین متخصص ارتودنسی در تهران، از هر گونه عارضه و مشکلات ظاهری و غیر ظاهری جلوگیری کنید.

چه مشکلاتی با ارتودنسی درمان می‌شوند؟

ارتودنسی برای اصلاح انواع مختلفی از ناهنجاری‌های دندانی و فکی استفاده می‌شود. هر چقدر شدت ناهنجاری و مشکل دندان و فک بیشتر باشد، نیاز به اقدامات درمانی تخصصی‌تر نیز خواهد بود. برخی از شایع‌ترین مشکلاتی که با این روش درمان می‌شوند عبارتند از:

کراس بایت (Crossbite)

در حالت طبیعی، دندان‌های فک بالا باید کمی جلوتر و بیرون‌تر از دندان‌های فک پایین قرار بگیرند. اگر یک یا چند دندان فک بالا در داخل دندان‌های پایین قرار بگیرند، بیمار دچار کراس بایت است که می‌تواند باعث انحراف فک و سایش شدید دندان‌ها شود.

اوربایت یا دیپ بایت (Overbite/Deep bite)

این مشکل قابل درمان با ارتودنسی زمانی رخ می‌دهد که دندان‌های جلویی فک بالا بیش از حد روی دندان‌های جلویی فک پایین را می‌پوشانند. در موارد شدید، دندان‌های پایین ممکن است به سقف دهان (کام) برخورد کرده و باعث زخم شوند.

آندربایت (Underbite)

برعکس اوربایت، در این حالت فک پایین جلوتر از فک بالا قرار دارد و دندان‌های پایین، جلوی دندان‌های بالا قرار می‌گیرند. این مشکل چهره فرد را عبوس نشان داده و جویدن را به شدت مختل می‌کند.

اپن بایت (Open bite)

هنگامی که دندان‌های عقب روی هم قرار می‌گیرند، اما دندان‌های جلویی فک بالا و پایین به هم نمی‌رسند و بین آن‌ها فاصله وجود دارد. این مشکل معمولا به دلیل مکیدن انگشت در کودکی یا تنفس دهانی ایجاد می‌شود و در گفتار اختلال ایجاد می‌کند.

کراودینگ یا شلوغی دندان‌ها (Crowding)

زمانی که فضای کافی در قوس فکی برای رشد تمام دندان‌ها وجود نداشته باشد، دندان‌ها روی هم سوار شده، می‌چرخند یا کج درمی‌آیند. این رایج‌ترین دلیل مراجعه به ارتودنسی است، زیرا مسواک زدن و نخ دندان کشیدنِ این دندان‌ها بسیار دشوار است و احتمال پوسیدگی آن‌ها افزایش می‌یابد.

فاصله بین دندانی (Diastema)

وجود فضای خالی بین دندان‌ها به دلیل کوچک بودن دندان‌ها، بزرگ بودن فک یا از دست دادن یک دندان، مشکلی است که تنها با ارتودنسی دندان قابل درمان می‌باشد.

بهترین سن برای انجام ارتودنسی چه زمانی است؟

بر اساس توصیه‌های انجمن ارتودنتیست‌های آمریکا (AAO)، اولین معاینه ارتودنسی و تشخیص بهترین سن ارتودنسی برای هر کودک باید در سن ۷ سالگی انجام شود. زیرا در این سن دندان‌های دائمی شروع به رویش کرده‌اند و متخصص می‌تواند مشکلات رشد فک (مثل کوچکی یا بزرگی فک) را پیش از پایان سنین رشد، با استفاده از دستگاه‌های متحرک و هدگیر به راحتی اصلاح کند. بنابراین، بهترین سن برای انجام ارتودنسی دندان شامل:

• سنین نوجوانی (۱۱ تا ۱۴ سالگی): این سنین به عنوان “عصر طلایی ارتودنسی دندان” شناخته می‌شوند. بیشتر دندان‌های دائمی درآمده‌اند، بافت استخوانی هنوز نرم و انعطاف‌پذیر است و متابولیسم بدن بالا است؛ در نتیجه دندان‌ها سریع‌تر و با درد کمتری حرکت می‌کنند.

نکته قابل توجهی که باید در مورد انجام ارتودنسی در سنین نوجوانی به آن توجه شود، برگشت ارتودنسی است. از آنجایی که بعد از برداشت ارتودنسی از روی دندان، همچنان دندان‌ها ترجیح می‌دهند که به جایگاه خود بازگردند، مهم است که بعد از درمان از نگهدارنده‌های مخصوص برای اطمینان از موثر بودن ارتودنسی در سنین نوجوانی استفاده شود.

آیا ارتودنسی در بزرگسالی امکان‌پذیر است؟

با وجود اینکه بهترین سن ارتودنسی، سنین نوجوانی است؛ اما در نهایت علم ارتودنسی هیچ محدودیت سنی ندارد. تا زمانی که لثه‌ها سالم باشند و تحلیل بافت استخوانی به وجود نیاید، می‌توانید از ارتودنسی دندان استفاده کنید. امروزه با روی کار آمدن تکنولوژی‌های جدید مانند ارتودنسی شفاف، درصد بالایی از بیماران را بزرگسالان نشان می‌دهند. با این وجود ممکن است طول دوره درمان ارتودنسی در بزرگسالان، کمی طولانی‌تر از کودکان باشد.

اگر تصور می‌کنید برای شروع ارتودنسی دیر شده، بهتر است با شرایط درمان در سنین مختلف آشنا شوید. در مقاله‌های ارتودنسی در سن ۳۰ سالگی و ارتودنسی در سن ۴۰ سالگی می‌توانید محدودیت‌ها، شرایط و امکان انجام درمان در بزرگسالی را بررسی کنید.

فواید انجام ارتودنسی دندان چیست؟

شاید در نگاه اول، ارتودنسی دندان تنها برای زیبایی استفاده شود؛ اما اگر دقیق‌تر بررسی کنید، ارتودنسی دندان تنها یک روش زیبایی نیست، بلکه می‌تواند عملکرد دهان و دندان‌ها و حتی سلامت آن‌ها را نیز تضمین کند. از جمله مهم‌ترین فواید انجام ارتودنسی دندان شامل:

• بهبود اعتماد به نفس: با ارتودنسی و رفع نامرتبی دندان‌ها، لبخند زیباتر و چهره‌ای جذاب‌تر خواهید داشت که این موضوع اعتماد به نفس شما را برای حضور در جامعه افزایش می‌دهد.
• کاهش خطر پوسیدگی: با رفع فاصله میان دندان‌ها و جلوگیری از کج شدن آن‌ها، خطر پوسیدگی دندان و باقی ماندن ذرات غذا میان دندان‌ها، به حداقل می‌رسد.
• بهبود گفتار: بعضی از ناهنجاری‌های فک و دندانی باعث نوک زبانی حرف زدن و یا عدم امکان بیان کلمات به صورت صحیح می‌شوند. ارتودنسی دندان گفتار را بهبود می‌بخشد و از همین جهت نیز اعتماد به نفس را چندین برابر می‌کند.
• جویدن بهتر غذاها: بسیاری از مشکلات دندانی و فکی، جویدن غذاها را مختل می‌کنند و باعث درد، زخم شدن کام و زبان می‌شوند. با ارتودنسی، جویدن غذا بهتر شده و مشکلات گوارشی نیز به حداقل می‌رسند.
• جلوگیری از عفونت لثه و دهان: بیرون زدگی دندان‌ها، رشد آن‌ها در خارج از لثه و حساسیت‌های لثه در اثر ناهنجاری‌های فک و دندان‌ها، باعث زخم شدن لثه و دهان می‌شوند که با درمان ارتودنسی، می‌توان این مشکلات را برطرف کرد.

مراحل انجام ارتودنسی دندان؛ راهنمای گام به گام

درمان دندان‌های کج و ناهنجاری‌های فک، یک پروسه تدریجی است. زمانی که یک متخصص ارتودنسی مراجعه می‌کنید، مراحل زیر برای درمان طی خواهند شد. همچنین برای اطلاعات بیشتر پیشنهاد میکنیم مقاله راهنمای مراحل ارتودنسی از جلسه اول تا آخر را مطالعه کنید.

مشاوره و معاینه بالینی

پزشک فرم صورت، فک و دندان‌ها را بررسی می‌کند. در اولین جلسه، باید عکس OPG از دندان‌ها نیز به پزشک ارائه شود تا بتواند شرایط استخوانی و فکی را به بهترین شکل بررسی کند.

تصویربرداری و قالب‌گیری

برای ساخت ارتودنسی دندان، باید از دهان قالب گیری شود. در قدیم از خمیرهای قالب گیری استفاده می‌شد که معمولا باعث حالت تهوع می‌شدند؛ اما امروزه با اسکنرهای سه بعدی این کار انجام شده تا حالت تهوع برای بیمار ایجاد نشود.

تنظیم طرح درمان

در مواردی که فک فضای کافی برای جابجایی دندان نداشته باشد، پزشک تصمیم می‌گیرد که یک یا چند دندان شما را از داخل دهان خارج کند تا درمان ارتودنسی موفقیت آمیزتر شود. اگر مشکلات دندانی دیگر همچون پوسیدگی دندان و یا نیاز به ارتودنسی داشته باشید نیز باید قبل از شروع ارتودنسی، حتما آن‌ها را درمان کنید.

جایگذاری براکت‌، سیم و کش

دندان‌ها تمیز و خشک می‌شوند، اسید مخصوص (اچ) برای ایجاد تخلخل روی دندان زده می‌شود، سپس چسب و براکت‌ها روی دندان‌ها قرار گرفته و با نور فرابنفش (لایت کیور) سفت می‌شوند. سیم ارتودنسی از براکت‌ها عبور داده شده و محکم می‌شود. در نهایت کش‌های ارتودنسی با رنگ دلخواه شما، برای سفت نگه داشتن سیم‌ها روی براکت نصب می‌شوند.

مراجعه مجدد و تنظیم دوره‌ای

بیمار باید هر ۴ الی ۶ هفته یک بار به مطب متخصص مراجعه کند. پزشک سیم‌ها را عوض کرده و مجددا تنظیم می‌کند تا فشار جدید و بیشتری برای ادامه حرکت دندان‌ها اعمال شود.

پایان درمان و برداشتن از روی دندان

پس از رسیدن دندان‌ها به موقعیت ایده‌آل، براکت‌ها برداشته شده و دندان‌ها پولیش و جرم گیری می‌شوند تا هر گونه آسیب دیدگی سطحی از بین بروند. پس از برداشتن براکت و ارتودنسی از روی دندان، می‌بایست حتما از نگهدارنده استفاده کرد تا احتمال برگشت ارتودنسی به حداقل برسد.

✅ برای تشخیص نیاز به انجام ارتودنسی و انتخاب بهترین نوع ارتودنسی دندان، می‌توانید از دکتر رویا حامدی مشاوره آنلاین دریافت کنید. کافیست عکس OPG خود را از چندین زاویه به پیام‌رسان‌های نصب‌شده روی این شماره ۰۹۰۲۲۲۵۳۵۵، ارسال کنید تا متخصص وضعیت دهان و فک شما را بررسی و بهترین روش را به شما پیشنهاد دهد. ☎️

طول درمان ارتودنسی چقدر است؟

اینکه بدانید ارتودنسی چیست و چقدر روی تغییر جایگاه دندان‌ها تاثیر می‌گذارد، برای رسیدن به درمان موفق کافی نیست. دوره درمان با ارتودنسی باید کامل شود تا دندان‌ها در جای مناسب قرار گرفته و زیبایی فک نیز حفظ شود. طول درمان ارتودنسی معمولا بین ۱۲ تا ۳۶ ماه (یعنی یک سال تا ۳ سال) متغیر است. البته تمام شدن زمان درمان، به معنای اتمام کار ارتودنسی نیست و همچنان باید تحت نظر پزشک از نگهدارنده یا ریتینر ارتودنسی نیز استفاده کنید.

عوامل موثر روی طول درمان ارتودنسی چیست؟

عوامل زیر باعث افزایش یا کاهش زمان درمان با ارتودنسی دندان می‌شوند:

• سن بیمار: نوجوانان سریع‌تر از بزرگسالان به درمان ارتودنسی پاسخ می‌دهند.
• شدت ناهنجاری: بستن یک فاصله کوچک بین دندان‌ها ممکن است ۶ ماه طول بکشد، اما اصلاح یک ناهنجاری شدید فکی ممکن است به ۳ سال زمان نیاز داشته باشد.
• همکاری بیمار: رعایت بهداشت دهان، حضور منظم در جلسات ماهیانه و نخوردن غذاهای سفت می‌تواند طول درمان را کاهش دهد.
• نوع دستگاه: روش‌های جدیدی مثل ارتودنسی دیمون یا جراحی تسریع‌کننده می‌توانند زمان را کمی کوتاه کنند.

ارتودنسی دندان درد زیادی دارد؟

درد ناشی از انجام ارتودنسی، به علت فشاری است که در اثر براکت‌ها یا ارتودنسی شفاف روی دندان ایجاد می‌شود؛ اما معمولا ارتودنسی دندان درد زیادی نداشته و تنها در چند روز اول که به آن عادت ندارید، کمی احساس درد در فک و دندان‌های خود می‌کنید. هر چقدر پروسه ارتودنسی دندان بیشتر پیشرفت می‌کند، نیاز به اعمال فشار روی دندان نیز به حداقل می‌رسد و همین موضوع درد را کاهش می‌دهد. البته روش‌هایی همچون ارتودنسی شفاف، درد کمتری در مقایسه با ارتودنسی‌های ثابت فلزی دارند و همین موضوع باعث شده تا بیماران راحت‌تر با آن‌ها کنار بیایند.

مراقبت‌های حین درمان ارتودنسی چیست؟

یکی از کلیدی‌ترین عوامل برای اثربخشی درمان با ارتودنسی، مراقبت‌های صحیح توسط بیماران است که نکات و جزییات کامل مراقبت های بعد از ارتودنسی را در مقاله لینک شده گفتیم. هر توصیه و نکته‌ای که پزشک به شما توصیه کرده است را مد نظر داشته باشید و متناسب با نوع ارتودنسی ثابت یا متحرک، اقدامات زیر را انجام دهید:

مراقبت حین درمان با ارتودنسی ثابت

ابزارهای ارتودنسی ثابت محل بسیار مناسبی برای گیر کردن تکه‌های غذا و تجمع پلاک‌های میکروبی هستند. اگر بهداشت را رعایت نکنید، دندان‌هایتان پس از پایان ارتودنسی مرتب می‌شوند، اما پر از پوسیدگی و لکه‌های زرد خواهند بود. از جمله مراقبت‌های کلیدی برای درمان با ارتودنسی ثابت عبارتند از:

• مسواک زدن صحیح: باید از مسواک‌های مخصوص ارتودنسی استفاده کنید. مسواک زدن باید حداقل ۳ بار در روز و هر بار حداقل ۳ دقیقه طول بکشد.
• استفاده از مسواک بین دندانی: این مسواک‌های کوچک زیر سیم‌ها و اطراف براکت‌ها را که مسواک معمولی به آن‌ها نمی‌رسد، تمیز می‌کنند. حتما در کنار مسواک معمولی، از این نوع مسواک نیز استفاده کنید.
• نخ دندان سوپر فلاس: نخ دندان کشیدن با وجود سیم‌ها سخت است، اما سوپر فلاس با داشتن یک سر سفت، به راحتی از زیر سیم عبور کرده و فواصل دندانی را تمیز می‌کند. برای سهولت کار میتوانید از نخ دندان مخصوص ارتودنسی استفاده کنید.
• رژیم غذایی مناسب: در دوران ارتودنسی، خوردن غذاهای سفت (ته‌دیگ، آجیل، یخ، میوه‌های هسته‌دار مثل گوجه سبز، سیب درسته) و غذاهای چسبناک (آدامس، سوهان، گز، کارامل) ممنوع است. این مواد باعث کنده شدن براکت از روی دندان می‌شوند و هر بار کنده شدن براکت، درمان شما را ۱ تا ۲ ماه عقب می‌اندازد.

مراقبت حین درمان با ارتودنسی متحرک

ارتودنسی متحرک قابل برداشته شدن از روی دندان هنگام غذا خوردن است. همین موضوع نگهداری از آن را ساده‌تر کرده و بسیاری از مشکلاتی که ممکن است در اثر استفاده از ارتودنسی ثابت وجود داشته باشند را برطرف می‌کند. از جمله نکات مراقبتی حین درمان با این نوع ارتودنسی عبارتند از:

• تمیز کردن پلاک شفاف: روزانه یک یا دو بار، پلاک ارتودنسی را از دهان خارج کرده و آن را با کمی آب و مواد شوینده ملایم بشویید. اگر ذرات غذا در بخش‌هایی از آن گیر کرده‌اند، با یک مسواک آن‌ها را خارج کنید.
• مسواک زدن دندان: بعد از هر بار خارج کردن ارتودنسی، سعی کنید که دندان‌های خودتان را با یک مسواک نرم و خمیر دندان تمیز کنید.
• نخ دندان کشیدن: با مسواک زدن دندان، ذرات غذا از بین نمی‌روند و برای خارج کردن آن‌ها از میان دندان، حتما باید نخ دندان بکشید. سعی کنید که از نخ دندان‌های نازک استفاده کنید تا آسیبی به دندان‌های شما وارد نشود.
• خارج کردن پلاک هنگام غذا خوردن: پلاک ارتودنسی متحرک باید هنگام غذا خوردن از دهان خارج شود. عدم انجام این کار باعث آسیب به پلاک و شکستن آن شده و کار تمیز کردن آن را سخت‌تر می‌کند. همچنین سعی کنید در طول دوره درمان از خوردن غذاهای سفت خودداری کنید.
• پرهیز از غذاهای رنگی: هنگامی که پلاک ارتودنسی در دهان شما قرار دارد، از خوردن غذاها و نوشیدنی‌های رنگی خودداری کنید. این کار احتمال تغییر رنگ الاینر شفاف را افزایش می‌دهد.

اگر ارتودنسی انجام ندهیم، چه اتفاقی می‌افتد؟

درمان ناهنجاری‌های فک و دندان‌ها با ارتودنسی، یک انتخاب نیست؛ بلکه یک ضرورت است. اگر ارتودنسی انجام ندهید، دندان‌ها به جایگاه مناسب خود باز نمی‌گردند و این موضوع باعث پوسیدگی دندان‌ها، آسیب دیدن لثه و حتی زخم شدن دهان و کام می‌شود. ضمن اینکه در بسیاری از مواقع ناهنجاری‌های دندانی، لکنت زبان و اختلال در جویدن نیز ایجاد می‌کنند و عامل بسیاری از بیماری‌های ثانویه مانند اختلالات گوارشی نیز هستند. بنابراین، اگر پس از معاینه پزشک، مطمئن شدید که نیاز به انجام ارتودنسی دندان دارید، هرگز به آن بی توجه نباشید و در زمان مناسب، ارتودنسی دندان را انجام دهید.

ارتودنسی همراه با جراحی فک

گاهی ناهنجاری بیمار تنها مربوط به کجی دندان‌ها نیست، بلکه اسکلت فک دچار مشکل است. مثلا فک پایین بسیار جلو است یا فک بالا به شدت عقب می‌باشد. اگر بیمار از سن رشد عبور کرده باشد، دیگر نمی‌توان با ارتودنسی به تنهایی موقعیت استخوان فک را تغییر داد. در این شرایط، نیاز به درمان ترکیبی ارتودنسی و جراحی فک است.

معمولا بیمار به مدت یک سال تا یک سال و نیم تحت درمان با ارتودنسی قرار می‌گیرد تا دندان‌ها برای جراحی آماده شوند، سپس جراح فک و صورت، جراحی استخوان فک را انجام می‌دهد و پس از جراحی مجددا چند ماه ارتودنسی برای تنظیم نهایی دندان‌ها انجام می‌شود. این درمان می‌تواند تغییرات شگفت‌انگیز و مثبتی در فرم صورت، زاویه فک و چانه بیمار ایجاد کند.

عوارض احتمالی ارتودنسی دندان و راه‌های پیشگیری

ارتودنسی در صورتی که توسط متخصص مجرب انجام شود و بیمار نیز همکاری و مراقبت‌های لازم را رعایت کند، یکی از درمان‌های ایمن و موثر دندانپزشکی محسوب می‌شود. با این حال، رعایت نکردن توصیه‌های درمانی یا بهداشت دهان می‌تواند احتمال بروز برخی عوارض ارتودنسی را افزایش دهد.

• پوسیدگی و لکه‌های سفید: به دلیل عدم رعایت بهداشت، مینای دندان در اطراف براکت‌ها کلسیم خود را از دست داده و لکه‌های سفید دائمی یا پوسیدگی ایجاد می‌شود. با مسواک زدن منظم و استفاده از دهانشویه فلوراید، احتمال پوسیدگی و لکه‌های سفید روی دندان به حداقل می‌رسد.
• تحلیل رفتن ریشه: اعمال نیروی بیش از حد توسط پزشک غیرمتخصص یا طولانی شدن غیرعادی درمان، می‌تواند باعث کوتاه شدن ریشه دندان‌ها شود. با انتخاب بهترین متخصص ارتودنسی در شمال تهران و پرهیز از مراجعه به پزشکانی که در این زمینه تخصصی ندارند، بهترین اقدام برای جلوگیری از این مشکل است.
• تحلیل لثه: در صورت وجود پلاک میکروبی و التهاب لثه (ژنژیویت) قبل و حین درمان، ممکن است لثه‌ها پس‌روی کنند.
• برگشت ناهنجاری: دندان‌ها پس از ارتودنسی تمایل دارند به جایگاه اولیه خود بازگردند. اگر پس از اتمام درمان از نگهدارنده استفاده نکنید، این اتفاق رخ خواهد داد؛ اما با استفاده منظم از نگهدارنده‌ها، نیازی به نگرانی از بابت برگشت دندان بعد از ارتودنسی نیست.

جمع‌بندی

ارتودنسی دندان تنها یک ابزار برای زیبایی و داشتن لبخندی هالیوودی نیست؛ بلکه یک سرمایه‌گذاری بلندمدت و حیاتی برای حفظ سلامت دندان‌ها، لثه و سیستم گوارش شماست. پس فارغ از اینکه ارتودنسی چیست، باید بدانید که درمان با آن، می‌تواند تاثیر زیادی روی زیبایی لبخند و اعتماد به نفس شما داشته باشد. با پیشرفت تکنولوژی، امروزه روش‌های ارتودنسی بسیار سریع‌تر، راحت‌تر و از نظر ظاهری زیباتر از گذشته شده‌اند. اگر قصد انجام ارتودنسی دارید، قدم اول مراجعه به یک متخصص ارتودنسی خوب و انجام معاینه بالینی است. فراموش نکنید که هیچ سنی برای به دست آوردن یک لبخند سالم و زیبا دیر نیست.

سوالات متداول

• آیا در طول درمان ارتودنسی می‌توانم ورزش کنم؟

بله، مانعی برای ورزش کردن وجود ندارد. اما اگر ورزش‌های تماسی و رزمی (مانند بوکس، تکواندو، فوتبال) انجام می‌دهید که احتمال ضربه به صورت وجود دارد، حتما باید از محافظ دهان مخصوص ارتودنسی استفاده کنید تا لب و گونه شما با برخورد به براکت‌ها آسیب نبیند.

• آیا ارتودنسی باعث لاغری صورت می‌شود؟

در روزهای اول به دلیل درد دندان‌ها و تغییر رژیم غذایی به غذاهای نرم، ممکن است کمی کاهش وزن یا تغییر موقت در فرم گونه‌ها را تجربه کنید. همچنین در صورتی که دندان کشیده باشید، ممکن است تغییرات جزئی در فرم صورت ایجاد شود، اما ارتودنسی به خودی خود باعث لاغری دائمی صورت نمی‌شود.

• آیا بوسیدن یا نواختن سازهای بادی با ارتودنسی ثابت امکان‌پذیر است؟

نواختن سازهای بادی (مثل ترومپت یا فلوت) در ابتدا به دلیل وجود براکت‌ها روی لب‌ها کمی چالش‌برانگیز است اما با کمی تمرین و استفاده از موم ارتودنسی، فرد سریعا به آن عادت می‌کند. در مورد بوسیدن نیز با رعایت احتیاط و توجه، هیچ مشکلی برای افراد ایجاد نمی‌شود.

• آیا در دوران بارداری می‌توانم ارتودنسی کنم؟

بله، انجام ارتودنسی در بارداری از نظر حرکت دندان‌ها منعی ندارد. با این حال، به دلیل تغییرات هورمونی، لثه‌ها در دوران بارداری مستعد التهاب و تورم هستند. بنابراین رعایت بهداشت دهان باید دوچندان شود. همچنین عکس‌برداری‌های اشعه ایکس باید پیش از اقدام به بارداری انجام شود.

• اگر یک براکت از روی دندان کنده شد چه کار کنم؟

کنده شدن براکت و شکستن ارتودنسی یک مشکل اورژانسی است. براکت را نگه دارید و در اسرع وقت با مطب پزشک خود تماس بگیرید تا زمان ویزیت برای چسباندن مجدد آن تعیین شود. رها کردن براکت کنده شده باعث توقف حرکت آن دندان و طولانی شدن روند درمان می‌شود.